Odmiany jadalne ziemniaka w Polsce.

Podstawowym celem wszystkich producentów uczestniczących  w produkcji i wprowadzania do obrotu ziemniaków spożywczych jest powstrzymanie aktualnego spadkowego trendu w sprzedaży świeżych ziemniaków spożywczych przez stabilizację istniejącego i generowanie nowego popytu.
Jednocześnie należy ponieść udział ziemniaków kwalifikowanych w rynku, aby trwale wzmocnić producentów ziemniaka  w celu zachowania wydajnych i elastycznych struktur. Do tego dochodzi zabezpieczenie odpowiedniego wynagrodzenia na każdym stopniu gospodarki jako podstawowej funkcji stabilności tego łańcucha dostaw uwarunkowanego podziałem pracy. Żeby osiągnąć te cele trzeba oprócz równowagi miedzy interesami stron zoptymalizować dużą ilość czynników.
Należą do nich:
- poprawa wyglądu i jakości bulw,
- dłuższe okresy wprowadzania do obrotu ziemniaków z upraw krajowych,
- optymalizacja informacji i prezentacji klientom końcowym,
- dostosowanie do zmienionych nawyków żywieniowych, uwzględnienie zmiany demograficznej, np.: małe opakowania.
Do rolnika jako pierwszego członu tego łańcucha należy stworzenie warunków do osiągnięcia tego celu poprzez wybór prawidłowej odmiany jak również właściwe zabiegi agrotechniczne i ochrony roślin. Już w tej fazie, właściwa decyzja
o wyborze odpowiedniej odmiany może stworzyć podwaliny sukcesu rynkowego. Szczególnie ze względu na problem
z nadmiernie dużymi bulwami w obecnym sezonie rynkowym, wybór odmiany okazał się mieć bardzo ważne znaczenie. Odmiany przeznaczone do mycia i pakowania muszą charakteryzować się równomierną wielkością bulw z całej plantacji, gładką skórką o płytkich oczkach. Na rynku krajowym, jest mało ziemniaków spełniających taki wymagania i oczekiwania konsumentów.  Od niedawna na rynku w Polsce jest odmiana, która spełnia te oczekiwania. Charakteryzuje się zawartości skrobi na poziomie 11,5 – 13%, co wpływa pozytywnie na bardzo dobry smak. Mimo tak niewielkiej zawartości skrobi
ta odmiana ma gwarantowane cechy typu kulinarnego B – niewielka skłonność do rozgotowywania. Intensywna żółta barwa miąższu wpływa pozytywnie na jej wygląd i podnosi atrakcyjność u klienta. Dodatkowe cechy kulinarne, jak znikoma skłonność do czarnej plamistości, ciemnienia bulw ugotowanych i przebarwiania się po obraniu, ma pozytywny wpływ na wybór jej przez konsumentów. Nasz odmiana Gala bo o niej mowa, zjednuje sobie klientów także swoim wyglądem zewnętrznym: bulwy okrągło-owalne, bardzo równe z płaskimi oczkami i delikatną siateczką na skórce nadaje się wyśmienicie do mycia
i pakowania. Przy uprawie należy uwzględnić, że Gala zalicza się do odmian wcześnie dojrzewających i ma średnie
do wysokie zawiązywanie bulw. Z tego wynika porównawczo niższa masa pojedynczych bulw i idące z tym w parze mniejsze zapotrzebowanie na sadzeniaki względnie niższe koszty sadzeniaków/ha. Podkiełkowanie, przygotowanie do kiełkowania, powoduje, że może ona zostać wprowadzona do obrotu bezpośrednio do „segmentu ziemniaków wczesnych” i dzięki temu daje rolnikowi dodatkową możliwość, wcześniejszy zbiór. Szczególne znaczenie w przygotowaniu do kiełkowania, jest zachowanie dominacji wierzchołkowej, co wpływa, że nie tworzy się zbyt dużo łodyg i związanych z nimi bulw. Przy uprawie bez podkiełkowywania odległość między roślinami powinna wynosić w zależności od planowanego kierunku sprzedaży ok. 28-33 cm w rzędzie przy rozstawie co 75 cm. Do produkcji szczególnie małych bulw (<50mm) można zmniejszyć odległość między roślinami. W celu uzyskania dużej ilości bulw, o wielkości handlowej wynoszącej 45-60 mm, trzeba stworzyć optymalne warunki wzrostu, za które zostaniemy nagrodzeni wysokimi plonami.
Na sposób nawożenie gleby nawozami mineralnymi ma wpływ mineralizacja zasobów gleby. Dawka nawozów azotowych powinna wynosić ok. 130-170 kg/ha. Natomiast zaleca się stosowanie 80-100 kg P2O5/ha w postaci roztworu fosforanu. Dostateczny dostęp do fosforu rozpuszczalnego w wodzie sprzyja szybkiemu i równomiernemu rozwojowi uprawy
i ma pozytywny wpływa na tworzenie się skrobi. Aby wyeliminować negatywne wpływy na zawartość skrobi w ziemniakach,
nie wolno przekroczyć nawożenia potasem i powinno ono wynosić ok. 180-210 kg K2O w postaci siarczanów, np. z nawozem potasowym. Dodatkowo należy zastosować dawkę magnezu w ilości 20 kg MgO2. Ponieważ Gala ma dobrą tolerancją metrybuzyny, zwalczanie chwastów można przeprowadzić metodą przedwschodową za pomocą herbicydu Sencor, w dawce 0,5 – 0,8 kg/ha. Dla realizacji potencjalnej wydajności tej wczesnej odmiany wynikającej z dużej ilości bulw szczególne znaczenie ma zdrowe ulistnienie. Przy tym, oprócz konsekwentnego przeciwdziałania zarazie ziemniaczanej, uwzględnić należy także zwalczanie grzybów pleśniowych. Najpóźniej 5 – 7 tygodni po wschodach, powinien zostać przeprowadzony zabieg chemiczny. Jako alternatywę do regularnych oprysków przeciwko zarazie ziemniaczanej zaplanować można dodatek odrębnego środka „mankozeb” w ilości do 1200 mg zawartości substancji czynnej/ha. Dzięki równoległemu nawożeniu dolistnemu w ilości 7-10kg N/ha, podzielonego na 3-4 zabiegi, począwszy od początku kwitnienia, uzyskuje się dodatkową witalizację i wydłuża okres asymilacyjny. W powiązaniu z zaleceniem odnośnie nawożenie środki te prowadzą do naturalnego dojrzewania plonów i wartościowych, smacznych ziemniaków jadalnych. Dobre zachowanie w fazie spoczynku i niewielka skłonność do odgnieceń podczas przechowywania umożliwiają w odpowiednio klimatyzowanych magazynach długi okres przechowywania, co jest ważne w zaopatrywania rynku w sposób ciągły. Niewielka wrażliwość na uszkodzenia (ocena Niemieckiego Urzędu Badania Odmian  3 [BSA 3]) predestynuje Galę obok bezpośredniej sprzedaży także do mycia
i pakowania. Bulwy są okrągłe, średnie do dużych, z uwagi na kształt i niewielką masę pojedynczych bulw są one mniej podatne na obciążenia mechaniczne. Zarówno rolnik jak i zakład pakujący zyskują na wynikającej z tego tytułu oszczędności kosztów. Zarówno u nas jak i u naszych zachodnich sąsiadów, wszyscy uczestnicy łańcucha  produkcyjno-handlowego widzą w Gali taką odmianę, która swoją wysoką oceną u klientów, nieskomplikowanymi cechami uprawowymi i łatwością w użyciu przy przetwarzaniu i pakowaniu spełnia wszystkie warunki prowadzące do wzrostu sprzedaży odmian jadalnych.

Tekst: Norika Polska, został opracowane na podstawie tłumaczenie z języka niemieckiego.